Wybrane elementy środowiska przyrodniczego


Teren województwa Świętokrzyskiego jest wybitnie atrakcyjny pod względem przyrodniczym.

Świadczyć o tym może fakt, że aż 51% obszaru podlega ochronie prawnej. Świętokrzyski Park

Narodowy znajduje się na ponad 76 ha, z czego 1 to obszary ochrony ścisłej[1], oprócz tego w

świętokrzyskim istnieją dwa zespoły parków krajobrazowych: Zespół Parków Krajobrazowych Gór

Świętokrzyskich[2] i Zespół Parków Krajobrazowych Ponidzia[3], oraz 70 rezerwatów przyrody.

Poniżej opisano kilka wyróżniających się i najbardziej znanych przykładów środowiska przyrodniczego.



Gołoborza

Gołoborza są osobliwością Gór Świętokrzyskich, powstałą podczas panowania klimatu peryglacjalnego.

Są to rumowiska skalne, które powstały po pokruszeniu wysokich szczytów przez lodowiec, a następnie

pod wpływem procesu erozji i wietrzenia kwarcytowych skał, zostały ukształtowane w sposób widoczny

dziś.


Jaskinia „Raj” koło Chęcin

Jaskinia ta została odkryta przez mieszkańców okolic dopiero w latach 60 - tych  XX wieku i obecnie

stanowi rezerwat przyrody nieożywionej. Obszar ten złożony jest z dwóch części: naziemnej

porośniętej lasem i podziemnej, stanowiącej kręty korytarz o długości 240 metrów. Został on

wydrążony przez wodę w skałach wapiennych. W jaskini znajduje się niesamowita szata naciekowa

(zdjęcie 19), co stanowi jej główną wartość. Są to stalaktyty[4], stalagmity[5], stalagnaty[6], różne

draperie, perełki, misy i pizoidy[7], które występują bardzo rzadko. W jaskini Raj znajduje się również

stanowisko archeologiczne. Zostały tu odnalezione szczątki zwierząt z plejstocenu[8] oraz narzędzia

wykonane z krzemienia i kości, które zrobił żyjący tu człowiek neandertalski. Zamieszkiwał on tę jaskinie

około 40-50 tysięcy lat temu.

Dąb „Bartek”

Według tradycji dąb Bartek osiągnął wiek 1200 lat. W tej chwili znajduje się za ogrodzeniem, aby ze

względów bezpieczeństwa nie było bezpośredniego dostępu pod drzewo (zdjęcie 20). Średnica pnia na

wysokości 130 cm wynosi 314 cm, a obwód pnia 985 cm. Jego wysokość to 30 m, a konary ma

rozpięte na szerokość 40 m. Z dębem „Bartkiem” związane są różne opowieści, np. mówi się, że król

Bolesław Chrobry w czasie polowania odpoczywał w cieniu konarów.

Kopalnia krzemienia pasiastego w Krzemionkach Opatowskich koło Ostrowca Świętokrzyskiego

Kopalnie krzemienia pasiastego czynne były już ok. 3500 lat p.n.e. Kamień ten występuje w postaci

bulw zatopionych w skały wapienne. Aby móc je wydobywać, ludzie drążyli niskie i kręte korytarze

(zdjęcie 21). Do zwiedzania udostępniono kilka na 3 tysiące szybów, o łącznej długości korytarzy 110 m.

Jest to najlepiej zachowany przykład takich kopalni w Europie. Obok kopalni została odtworzona wioska

neolityczna sprzed 5000 lat.

[1] Do obszarów tych należą rezerwaty ścisłe: Czarny Las, Łysica, Mokry Bór, Święty Krzyż i ostoja

modrzewia polskiego - Chełmowa Góra.

[2] Do Zespołu tego należą następujące parki krajobrazowe: Suchedniowsko - Oblęgorski, Sieradowicki,

Jeleniowski, Cisowsko - Orłowiński, Chęcińsko - Kielecki

[3] Do tego Zespołu należą następujące parki krajobrazowe: Kozubowski, Nadnidziański i Szaniecki

[4] Stalaktyt - jest to forma naciekowa występująca w jaskini w formie zwisającego, kamiennego sopla

[5] Stalagmit - jest to  forma naciekowa występująca w jaskini w formie wystającego z podłogi,

kamiennego słupka

[6] Stalagnat - powstaje z połączenia stalaktytu i stalagmitu

[7] Pizoidy - zwane perłami jaskiniowymi, w postaci różnej wielkości kulek wapiennych tworzą szatę

naciekową jaskini

[8]W stanowisku archeologicznym jaskini Raj zostały odnalezione szczątki takich zwierząt, jak: mamuta,

nosorożca włochatego, niedźwiedzia jaskiniowego i innych

____________________________________________________________________________________

GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE

Pytlówka należy do stowarzyszenia "W krainie latających czarownic" zrzeszającym

gospodarstwa agroturystyczne, kwatery w Górach Świętokrzyskich , oraz obiekty oferujące noclegi .