Opatów - kolegiata romańska

Kolegiata wybudowana jest na planie krzyża łacińskiego (zdjęcie 17) w XII wieku. Otacza ją wysoki mur z zachowaną bramą miejską „Warszawską”. Od frontu znajdują się dwie wieże przykryte hełmami z doby baroku. W południowej wieży, która jest starsza od północnej, znajdują się romańskie biforia. Cała świątynia zbudowana jest z ciosa kamiennego. Od zachodu, między wieżami, znajduje się portal.

Wnętrze przykrywa sieciowe sklepienie, ozdobione, ostatnio odrestaurowaną, polichromią z XVI wieku o motywie roślinnym. Ściany świątyni pokrywają barokowe malowidła. W ołtarzu głównym widnieje obraz patrona kościoła. W północnej części transeptu znajdują się nagrobki rodziny Szydłowieckich: Ludwika Mikołaja, Krzysztofa, jego córki Anny i synów Ludwika i Zygmunta.

Najważniejszym zabytkiem kolegiaty jest nagrobek kanclerza Szydłowieckeigo. Jest to dzieło Bernardino di Zanobi de Gianotis i Jana Ciniego. Składa się on z trzech kondygnacji, podzielonych gzymsami. Najwyżej ulokowano postać Krzysztofa Szydłowieckiego, odlaną w brązie. Kanclerz leżacy na wznak ubrany jest w XVI-wieczną zbroję. Na najniższej kondygnacji nagrobka znajduje tzw. Lament Opatowski. Jest to dzieło wyjątkowe pochodzące z warsztatu Bartolommeo Berecciego oraz Jana Ciniego. Odlana w brązie płyta, wykonana już po śmierci kanclerza, przedstawia zbiorową scenę żałoby po śmierci Krzysztofa Szydłowieckiego. Biesiadujący za stołem ludzie ubrani są w stroje antyczne. Postacie wyrzeźbiono w ujęciu portretowym, na ich twarzach perfekcyjnie wyrażono uczucie żalu i straty. Taki układ postaci wyprzedził o całe 5 lat późniejsze w tym typie nagrobek Zygmunta Starego na Wawelu. Typ ten stał się również charakterystyczny dla renesansu.

Pomnik Ludwika również wyróżnia się na tle pozostałych, gdyż nagrobek dziecka jest nowością w Polsce. W górnej części znajduję się postać dziecka leżąca na sarkofagu, ułożona jak do snu, część środkową zdobi herb Szydłowieckich - Odrowąż, natomiast w dolnej części znajduje się napis w języku łacińskim przeznaczony dla zmarłego dziecka.

_____________________________________________________________________________________

GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE

NAJPIĘKNIEJSZE MIEJSCA W GÓRACH ŚWIĘTOKRZYSKICH